Sunday, June 1, 2025

Pirtûka Pîroz: Kama Sūtra, Mijar ên Pirtûkê -1-2

We pirtûka Kama Sūtra barîkî bihîstîye û heke we bihîstibe ji we ra hatiye gotin, ev a pirtûka li ser rewş ên wehta mêr diçin cem jin an ne. Heke ez bi bêedebî bej im, rewş ên gayînê ye. Digel hinek rastiya wê jî heye, lêbelê, mena Kama Sūtra rewş ên mêr wehta diçin cem jin an zêdetir e. Kama Sūtra nivîsandinekê kevnar e li ser qaîdên mêr çawa herin cem jin an û ji bo mêr ên Hînduyên dewlemend an jî mêr ên Hînduyên ku li Hîndîstana kevnar yêk dixwastin bibin dewlemend hatîye nivîsandin. Digel, Kama Sūtra li rojava yê Ewropê di hilberîna pornografî û fîlmên erotîk da hinek caran hatîye bikar anîn,  lê ew a bi tundî beşek ji çanda Hîndu ya kevnar e û ji Hîndîstanê tê. Gelek girîng e meriv men'e û şewir ên vê nivîsandina kevnar fehm bike bi giştî di civak ên globalbûyî yên rojane da. Hûn bawer bikin jî nekin jî, li Hîndîstana kevnar da Kama Sūtra pirtûkekê pîroz bû mîna pirtûk ên pîrozên Hîndu yên dinên. Ji ber vê yekê, ez ê bi hurmeta herî zêde ku ew hewc dike nîşan bikim. De ez ê dest bi mijar bikim. Vâtsyãyana têhistîye ser nivîsandinê û  ew bi pesindana sisê armanc ên jiyanê dest pê dike. Beşa pirtûka pêşîye Mijar ên Pirtûkê ye:

1-2 P'esin bidin sisê armanc ên jîyanê kadr [dharma], bereket [artha], and evîn [kama] ewna mijar ên vê pirtûkê ne. 

Wek min gotşîye, gelek meriv qey dibêjin Kama Sūtra bitenê rewş ên mêr diçin cem jin an ne lê ev gotin nerast e. Gelek tişt ên din jî li Kama Sūtra heye. Pirtûkekê li ser qaîd ên mêr û jin çawa herin cem hev û jin anîn, û têkiliyên di civaka Hînduya kevnar da hatîye nîvîsandin.

Kama Sûtra bi pesindana sisê armanc ên jiyanê dest pê dike. Anagorî pispor ên Hîndîstanê kevnara pêşdîrokî li jîyanê ra sisê çalakîyên her bi cerevekê lazim me:

1- Rawê sere xwe kirin,

2- Hevzêdebûn û

3- Qaid ên hebûne 

Evna li ser sisê armanc ên jiyanê têne destnîşan kirin:

a) Kel mel (artha) arîkarî ye dide ku meriv rawê serê xwe bike

b) Kirin ên erotîk (kama) dihele meriv hevzêdebin. 

c) Qaid ên hebûne, tişt ên biedebî (dharma) hevgirtin û mayîna cureyên misoger dike.

Li civaka Hîndu da, li ser bûyîna biedebî ku wana qey digot li bav û kal ên wan derbasî zarok ên wan dibe, encam ên civakê yên newekhev, her yekî wan bişixulek bû û ev rolên wan girêdayî cîyên wan ên li ser civakê bû. Li wênê ra dibejin svadharma, di şixul ên edebî yên ji bo her merivekê. Li ser wê yekê, wana bawer dikirin sîstema wan, sîstema kastê, ji bo qaîd ên edebî bikardianî ji bo civakê giştî. Armanca Vãtsyãyana ew bû ku mêr ên bajarê xwe û yê dinê jî hînî  edeb û bextewarî û erotîzmê bike. 

Li Kama Sûtra yê, evîn gelek girîngê ji bo h'iş; h'işmendî biedebî va sahil e, û rihê biaramî xwebawerî ye digere. Anagorî Vãtsyãyana, xersêk armanc ên jîyanê jî gelek girîng in ji bo civak bimîne biedeb û bikadr û  dûrî xwebawerîye neçe. Ew xersêk armanc girêdayî hev in û heke yekê wan wunda be erotîsîzma biedebi tam nabe û bê erotîsîzma biedeb merivek nikare xwebawerîye bidestxe. 

Ew xersêk armanc ên jîyanê li pirtûk ên kevnar ên pîrozên din jî hatîne behs kirin: Vedas û Purãnas û de dadmendê Manu û Mahãbbãrata.  

Vãtsyãyana berhevoka xwe ya Kama Sūtra bi gazîkirina van nivîsandinan va dest pê dike ji ber ku wê va îyanê olî û xwebawerî ya Kama Sūtra di ol û çanda kevnar a Hîndu ye.

Hun çi dibêjin? We heta niha Kama Sūtra bîhîsti bû an na? Binî da binvîsin. Spas!

Vâtsyãyana, The Complete Kama Sūtra (Daniélou, A. Trans) Park Street Press (original work published unknown) Canan Williams li Inglîzî wegerandîye ser Kurmancî ye. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2025/05/kama-sutra-contents-of-book-1-2.html

No comments:

Post a Comment

Dîrokî: Halê John Faucettê, K'alkê Alexander Hamiltonê

Alexander Hamilton (1755-1804) Alexander Hamilton li berê jî niha jî bi nav û dengekê nerindî va tê naskirin û bav û k'alên wî jî bi ren...